Od maszyn konnych po autonomiczne roboty: 80 lat innowacji w rolnictwie

Data publikacji: 27 lutego 2026

80 lat temu pracę rozpoczęło Centralne Biuro Konstrukcyjne Maszyn Rolniczych, które dało początek Przemysłowemu Instytutowi Maszyn Rolniczych. Osiem dekad to setki prototypów maszyn, tysiące przeprowadzonych badań i opublikowanych artykułów naukowych. To historia inżynierii rolniczej od czasów powojennych. Dziś kontynuatorem jego działalności jest Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny.

 

Jednym z pierwszych projektów był konny wielorak do pielenia i oprysków. Tu w kooperacji z płocką Fabryką Maszyn Żniwnych powstał prototyp kombajnu Bizon. Dziś konstruktorzy tworzą autonomiczne roboty polowe i cyfrowe narzędzia dla rolnictwa.

Zaczęło się skromnie, od złożonego z dwóch etatów Centralnego Biura Konstrukcyjnego Maszyn Rolniczych, które rozpoczęło działalność 1 marca 1946 roku. Jego zadaniem było „opracowywanie i ulepszanie strony konstrukcyjnej maszyn i narzędzi rolniczych”. Od początku borykało się jednak z brakiem wykwalifikowanej kadry inżynierskiej – zasilili ją dopiero po dwóch latach pierwsi powojenni absolwenci Szkoły Inżynierskiej w Poznaniu.

Z roku na rok Biuro się rozrastało, by w 1954 roku przekształcić się w Instytut Maszyn Rolniczych. Już wtedy mieścił się on przy ul. Starołęckiej, na terenie Fabryki Sprzętu Rolniczego im. „15 Grudnia”. Sześć lat później do nazwy dodano przymiotnik „Przemysłowy”.

W PIMR działały trzy zakłady naukowe: Zakład Maszyn Rolniczych, Zakład Narzędzi Rolniczych i Zakład Urządzeń Hodowlanych i Gospodarskich. W późniejszych latach ich liczba rosła, a i sam Instytut dynamicznie się rozwijał. W latach 60. zatrudniał ponad 700 osób, a większość produkowanych w Polsce maszyn rolniczych powstała w wyniku ich pracy.

Kombajny wyjechały na pole

To oni na początku lat 70., wraz z konstruktorami z płockiej Fabryki Maszyn Żniwnych, skonstruowali popularny kombajn Bizon. Wcześniej stworzyli dokumentację konstrukcyjną ŻMS-4 (Żniwiarko-Młocarki-Samobieżnej) oraz współpracowali przy projekcie pierwszego polskiego kombajnu Vistula.

Pod koniec lat 70. PIMR zaczął odchodzić od prac konstrukcyjno-prototypowych na rzecz badań poznawczych, rozwojowych, prognostycznych i atestacyjnych. Certyfikował też sprzęt rolniczy wprowadzany na polski rynek.

Przez kolejne lata badania koncentrowały się na modelowaniu i optymalizacji procesów technologicznych zachodzących w maszynach rolniczych, ich dynamiki, energochłonności czy wpływu na środowisko naturalne. Tworzono również podstawy teoretyczne i praktyczne dla nowych konstrukcji oraz modernizacji maszyn.

Na początku lat 90., w wyniku zmian sytuacji gospodarczej Polski, w Instytucie przeprowadzono restrukturyzację. Nastąpił rozwój akredytowanego i notyfikowanego przez UE Laboratorium Badawczego Maszyn Rolniczych.

W 2019 roku PIMR wszedł do nowo powstałej Sieci Badawczej Łukasiewicz, a trzy lata później, wraz z czterema innymi instytutami Łukasiewicza z Poznania, utworzył Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny.

Drony wleciały nad pole

Dziś prace badawczo-rozwojowe koncentrują się wokół Rolnictwa 4.0. Tutaj powstał pierwszy polski autonomiczny robot polowy przeznaczony do uprawy kukurydzy. Badacze i badaczki pracują m.in. nad inteligentnym systemem rozpoznawania niepożądanych zjawisk na plantacjach, takich jak objawy chorobowe, niedobory pokarmowe, susza czy pojawienie się szkodników. Konstruują też maszyny i urządzania dla przemysłu spożywczego, np. linię do obierania cebuli.

80 lat działalności to kilkaset prototypów maszyn, ponad 1200 dokumentacji konstrukcyjnych, tysiące publikacji naukowych. I nieustanne dążenie do unowocześniania rolnictwa w Polsce.

 

Pobierz informację dla mediów: Od maszyn polowych po autonomiczne roboty – informacja dla mediów

 

 

kombajn Bizon na polu